فراخوان‌های جدید هوش مصنوعی؛ از مدیریت ریسک بانکی تا حمل‌ونقل هوشمند

ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی با تمرکز بر پروژه‌های کاربردی و «خروجی ملموس»، فراخوان‌های جدیدی را در حوزه‌های استراتژیک حمل‌ونقل و خدمات پولی و بانکی کلید زد.

به گزارش خبرنگار مهر، عمادالدین فاطمی‌زاده، رییس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی، در نشست خبری خود در حاشیه برگزاری نمایشگاه اینوتکس 2026 ضمن تشریح اقدامات صورت‌گرفته در قالب سند تقسیم کار ملی هوش مصنوعی، از پیشرفت فرایند اجرای فراخوان‌های سه‌گانه قبلی (آب، انرژی و هلال احمر) خبر داد. وی با اشاره به تأخیرهای ناشی از اتفاقات ماه‌های گذشته، تأکید کرد که روند داوری فاز اول این پروژه‌ها تقریباً به اتمام رسیده است.

مدل همکاری جدید: پیوند تخصص هوش مصنوعی با نیازهای میدانی

وی توضیح داد که برخلاف مدل‌های سنتی، هر شرکت دانش‌بنیانی که با معاونت علمی قرارداد می‌بندد، ملزم به انتخاب یک «شریک مکمل» است. به این معنا که اگر یک شرکت در حوزه آب تخصص داشته باشد، باید شریکی در حوزه هوش مصنوعی داشته باشد و بالعکس؛ این سازوکار با هدف ایجاد هم‌افزایی میان تکنولوژی و نیازهای واقعی صنایع (مانند امداد و نجات یا مدیریت منابع آب) طراحی شده است.

فراخوان‌های تازه در مسیر بانکداری هوشمند و حمل‌ونقل

در ادامه این نشست، افشای جزییات فراخوان‌های جاری توجه بسیاری را به خود جلب کرد. دو حوزه «پولی و بانکی» و «حمل‌ونقل» اکنون در کانون توجه ستاد قرار دارند:در حوزه بانکی: تمرکز بر مدیریت ریسک، اعتبارسنجی هوشمند، خدمات وام‌دهی خودکار و مبارزه با پولشویی از طریق هوش مصنوعی است. در حوزه حمل‌ونقل: طیف وسیعی از زیرساخت‌ها شامل عمران، ساختمان و انواع حمل‌ونقل دریایی، هوایی، ریلی و جاده‌ای تحت پوشش این فراخوان قرار می‌گیرند.

از تسهیلات تا «گرنت»؛ حمایت مشروط به بهره‌برداری واقعی

فاطمی‌زاده درباره نحوه حمایت مالی از طرح‌ها، شفافیت ویژه‌ای را دنبال کرد. او اعلام کرد که حمایت‌ها در گام نخست به‌صورت تسهیلات ارائه می‌شود، اما در صورت موفقیت پروژه در بازه زمانی مشخص (معمولاً 12 ماه) و به‌ویژه در صورت یافتن «بهره‌بردار واقعی»، این مبالغ به «کمک بلاعوض یا گرنت» تبدیل خواهد شد.

وی با تأکید بر اینکه هدف، توسعه فناوری صرف نیست، خاطرنشان کرد: محصولات باید در دنیای واقعی، وزارتخانه‌ها و مؤسسات مورد استفاده قرار گیرند؛ طرح‌هایی که خروجی ملموس ندارند، در اولویت ما نیستند.» همچنین وی اشاره کرد که سقف حمایت‌ها وابسته به ماهیت طرح است و در دوره‌های گذشته، مبالغ از 4 میلیارد تا 16 میلیارد تومان متغیر بوده است.

آینده ساختاری ستاد و اجرای سند تقسیم کار ملی

در پاسخ به پرسش‌ها درباره آینده سازمانی ستاد و قانون هوش مصنوعی، رییس دبیرخانه تأکید کرد که فعالیت‌های فعلی تا زمان ابلاغ هرگونه تغییر قانونی یا ساختاری، طبق روال سابق ادامه خواهد یافت.

وی همچنین وضعیت اجرای سند تقسیم کار ملی را بررسی کرد و گفت که از میان 104 برنامه این سند، فرآیند دریافت برنامه‌ها از دستگاه‌ها در جریان است و برخی از آن‌ها نیز هم‌اکنون توسط مجریان مربوطه در حال اجرا هستند.

فاطمی‌زاده به موضوع آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی و رایزنی‌های مربوط به تشکیل «صندوق سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی» اشاره کرد و یادآور شد که مهلت ارسال طرح‌های فعلی تا ساعت 23:59 روز 20 شهریور تعیین شده و پس از آن تمدیدی در کار نخواهد بود.