کیارستمی چطور به معیار جهانی سینما تبدیل شد؟؛ او سفیر بدون گذرنامه بود

بزرگداشت زنده‌یاد عباس کیارستمی با هدف بررسی جایگاه جهانی آثار کیارستمی و معرفی رویکرد جدید «دیپلماسی هنری» برای بهبود روابط بین‌المللی از طریق فرهنگ و هنر برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، آیین ویژه بزرگداشت زنده‌یاد عباس کیارستمی با عنوان «عباس کیارستمی: آن‌سوتر از مرزها»، پنجشنبه 25 تیر 1405 در موزه سینمای ایران برگزار شد.

این مراسم که به همت اندیشکده دیپلماسی ملل و هم‌زمان با آغاز به کار دپارتمان دیپلماسی هنری ترتیب داده شده بود، با حضور مدیران موزه، چهره‌های برجسته هنری، رسانه‌ها و رایزن‌های فرهنگی کشورهای ژاپن، ایتالیا، ترکیه، قزاقستان، لبنان، انگلیس، مالزی و رومانی برگزار شد.

این برنامه در سه بخش شامل بازدید رایزن‌های فرهنگی از موزه سینما، پخش فیلم «زیر درختان زیتون» و برگزاری میزگردی درباره میراث فرهنگی کیارستمی اجرا شد.

بهناز شیربانی مدیر نشست، در معرفی کیارستمی به نگاه متفاوت، اهمیت سکوت در آثار او و پیوند عمیق وی با سینمای ژاپن و ایتالیا اشاره کرد و او را پلی میان ملت‌ها دانست.

وی همچنین به کلاکتی اشاره کرد که در پشت صحنه فیلم «زیر درختان زیتون» استفاده شده و اکنون در موزه سینمای ایران نگهداری می‌شود.

فاطمه محمدی مدیر موزه سینمای ایران، کیارستمی را «استاد سینمای شاعرانه» نامید و این برنامه را فرصتی برای معرفی هرچه بیشتر این هنرمند جهانی دانست.

در ادامه، سیدمحمدعلی سیدحنایی رییس اندیشکده دیپلماسی ملل، هدف از تأسیس دپارتمان دیپلماسی هنری را ایجاد بستری برای گفتگوی مستمر میان دیپلمات‌ها و هنرمندان دانست.

وی تأکید کرد که در دنیای امروز، هنر به عنوان زبانی مشترک و قدرتی نرم، می‌تواند شکاف‌های سیاسی را پر کرده و سیاست را انسانی‌تر کند.

سیدحنایی، کیارستمی را به دلیل اصالت و انسان‌گرایی، «سفیر بدون گذرنامه» نامید که تصویری عمیق از ایران را به جهان معرفی کرد.

در بخش تحلیل‌های هنری، سیدمحمد بهشتی سهم سینمای ایران در جهان را «شعر سینما» دانست و کیارستمی را مهم‌ترین شاعر این جریان معرفی کرد. وی با نقل خاطره‌ای از سال 1378، توضیح داد که چگونه علاقه وزیر خارجه وقت عربستان به فیلم «طعم گیلاس»، سبب شد یک ملاقات کوتاه 20 دقیقه‌ای به چهار ساعت گفتگو درباره سینمای ایران تبدیل شود و این موضوع را مصداقی عینی از «دیپلماسی هنری» دانست.

ابراهیم حقیقی نیز با بررسی مؤلفه‌های سینمایی کیارستمی، «جاده‌های زیگزاگ» در آثار او را نمادی از تلاش انسان برای تعالی و رسیدن به مهر دانست و به ظرافت‌های انسانی و گفتگوهای اندیشمندانه و خیام‌وار در آثار وی اشاره کرد.

در همین راستا، سیف‌الله صمدیان تفاوت سینمای کیارستمی با جریان‌های تجاری (مانند هالیوود) را در تأثیرگذاری ماندگار دانست و این قدرت دیدن را مدیون «فعال بودن کودک درون» کیارستمی دانست که به او اجازه می‌داد جهان را متفاوت ببیند.

در پایان، شادمهر راستین با اشاره به جایگاه جهانی آثار کیارستمی در دانشگاه‌ها و کتب درسی کشورهای توسعه‌یافته، از نبود مباحث سینمایی در متون درسی ایران ابراز تأسف کرد.

وی همچنین از رایزن‌های فرهنگی و سفیران کشورهای مختلف تشکر کرد و اذعان داشت که حمایت‌های دیپلماتیک و تلاش‌های آن‌ها در تسهیل حضور سینماگران در جشنواره‌های جهانی، نقش حیاتی در دیده شدن سینمای ایران داشته است.